Breede


Kerk in de winter

Kerk in de winter

Luidklok

Luidklok

Het Brintahuisje

Het Brintahuisje

Het voormalige tolhuisje van Breede

Het voormalige tolhuisje van Breede

Breede

Breede herbergt een bakstenen kerkje. Gebouwd in de 13e eeuw op de kwelderwal, zonder fundering: het metselwerk loopt door tot op een halve meter onder het maaiveld (dit werd zichtbaar bij de restauratie in 1983). Het middeleeuwse in dit mooi gelegen zaalkerkje moet je echt zoeken. Verbouwers uit de 19e eeuw hebben deze kerk een neoclassicistische uitstraling gegeven. Dankzij veel stucwerk, een tongewelf en korinthische pilasters en zuilen in het inwendige.
Opvallend aan de buitenkant zijn het dakruitertje met zijn luidklok uit 1616 en de blinde spitsboognissen. Binnen vindt men een orgel (P. van Oeckelen), een preekstoel, beide uit de 19e eeuw en een herenbank uit de 17e eeuw.

Breede bestaat naast de kerk uit de Breedenborg, vier boerderijen, dertien woonhuizen en een aantal recreatieve voorzieningen zoals een camping, een openbaar zwembad en tennisbanen. Er wonen ongeveer 60 mensen.

De luidklok van Breede anno 1616

Op de klok staat ANNO DUYSENT SES HONDERT ENDE SESTIEN HEEFT MY HANS FALCK VAN NUEREMBERG GHEGOTEN. SPES MEO IN DEO.

Verder staan er de namen van jonker Johan Syckinge, de kerkvoogd Focko Siertz en pastor Andreas Lisinck op. Daarbij is het wapen-Sickinghe direct in het ontwerp verwerkt en meegegoten. Interessant is dat later een tweede wapen is ingegraveerd: dat van Focko Syrts, van wie ook de zerk op de stoep is (met een vrijwel gelijk wapen). Denkelijk heeft deze eigenerfde (hij woonde op de boerderij thans Zonnehoeve), geprotesteerd daar hij behalve Sickinghe ook gerechtigd meende te zijn tot het collatierecht van Breede. Als compromis zal men later Focko Syrts' wapen alsnog hebben aangebracht, toen bleek dat hij gelijk had.

Meester Hans Falck van Neurenberg was één van de destijds door Europa rondtrekkende klokkengieters. Van 1616 to 1634 woonde en werkte hij in Leeuwarden, daarna vertrok hij naar Rusland als kanonnengieter. In Leeuwarden had hij een gedeelte van de na de reformatie in onbruik geraakte kerk van Nijehove in gebruik als werkplaats. Volgens zijn opvolger was hij in 1645 nog in leven. Van zijn hand zijn in Friesland 28, in Groningen minstens 4 luidklokken bewaard gebleven (in Oldehove, Grijpskerk, Visvliet en Breede).

Het Brintahuisje in Breede

Jarenlang stond een afbeelding van dit arbeidershuisje behorend bij een van de boerderijen van Breede op de verpakking van het bekende Brinta ontbijtproduct.


twitter youtube instagram facebook