Het verhaal van Finsterwolde


Monument Eltjo Siemens

Monument Eltjo Siemens

Hek begraafplaats Finsterwolde

Hek begraafplaats Finsterwolde

Grafcultuur

Hoogstaande grafcultuur

Het beeldmerk van het dorp Finsterwolde is een grafsteen. Hiervoor is gekozen omdat in het dorp opvallend veel aandacht werd besteed aan het kerkhof. Het kerkbestuur heeft altijd veel geld en moeite hieraan besteed. Deze hoogstaande grafcultuur is terug te zien in het zorgvuldig aangelegde kerkhof, dat oogt als een park. Vooral in het laatste kwart van de 19de eeuw was er veel aandacht voor de manier waarop de doden werden begraven.

Voor de aanleg van het nieuwe kerkhof werden huizen in de omgeving opgekocht en gesloopt, zodat het terrein een aaneengesloten geheel zou vormen. Er werden nieuwe bomen en heester aangeplant. De begraafplaats werd door tuinarchitect Vroom uit Glimmen aangelegd. Voor het onderhoud van de begraafplaats werd zelfs een speciaal fonds opgericht, dat de graven moest onderhouden en schoonmaken. In de loop der jaren is het kerkhof uitgegroeid tot een park met een groot aantal grafmonumenten.

Begraven op stand

Ook aan de uitstraling van de begrafenissen zelf werd veel aandacht besteed. Zo werden er in 1882 een nieuwe lijkwagen besteld, in 1930 nieuwe kleden voor de lijkkoets, nieuwe pakken voor de dragers en voor de voorman een steek. Dit alles om de dienst een deftiger uitstraling te geven. Het dorp Finsterwolde is altijd erg welvarend geweest. De graanverbouw op de vruchtbare Dollardklei bracht veel geld op. In het dorp staan nog veel grote herenboerderijen waar de graanboeren woonden. Deze boeren gingen zich gedragen als herenboeren, met bijbehorende gebruiken en gewoonten. Daar hoorde een chique begrafenis, en een mooi grafmonument natuurlijk bij.

Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw werd het verboden om doden in grafkelders bij te zetten, iets dat voor welvarende burgers gebruikelijk was. Vanaf 1829 mogen alleen de leden van de Koninklijke familie nog worden bijgezet in een grafkelder. Toen dit gebruik werd afgeschaft, werden de grafmonumenten gebruikt om hun welvaart te tonen. Automatisch werd er zo meer belang gehecht aan het uiterlijk van de begraafplaats. Zo is dus de graanwelvaart ook in de begraafplaats terug te zien.

Martelaar voor de landarbeiders

Deze welvaart kende ook een keerzijde. De arbeiders kwamen in opstand tegen de rijke herenboeren die hen voor steeds lager loon lieten werken. Aan het eind van de twintiger jaren kreeg de CPN veel aanhang. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1935 behaalden de communisten een meerderheid met zes van de elf zetels. Finsterwolde werd ook wel ‘little Moscow’ genoemd. Op het kerkhof is een gedenkteken te vinden ter nagedachtenis aan Eltjo Siemens. Tijdens de landarbeiderstaking in 1929 is Eltje Siemens als toeschouwer door een verdwaalde kogel dodelijk verwond. Hoewel Siemens slechts zijdelings betrokken was, groeide hij al snel uit tot martelaar van de staking. De arbeiders hebben dit  monument betaald door een inzameling onder de stakers.


twitter youtube instagram facebook