Wierhuizen


De bel luiden in het lijkhuisje!

De bel luiden in het lijkhuisje!

Kunstwerk Irréel van Meschac Gaba

Kunstwerk Irréel van Meschac Gaba

Wierhuizen

Wierhuizen (Gronings: Waaierhoezen/'t ol Waaier) is een gehucht in de gemeente De Marne in de provincie Groningen. Het ligt aan de weg van Broek naar Pieterburen.
Oorspronkelijk was Wierhuizen een echt dorp. De oude naam zou We(h)rahusum geweest zijn. Die naam wijst er op dat het ging om een nederzetting in de voormalige Hunzeboezem die gesticht was vanuit Wehe.
Het dorp werd zwaar getroffen door de Kerstvloed van 1717. Als gevolg daarvan werd de kerk afgebroken en de restanten gebruikt voor het herstel van de zeedijk. Van het oorspronkelijke dorp resteert eigenlijk alleen nog het kerkhof.

Op Hoogte Gedacht

Het kerkhof op de wierde van Wierhuizen is beschut met bomen en struiken, eromheen strekken de rechtlijnige akkers zich uit tot aan de horizon. De middeleeuwse kerk die hier eens stond werd tijdens de grote stormvloed van 1717 zo zwaar beschadigd, dat hij moest worden afgebroken. Er kwam geen nieuw godshuis; het kerkhof bleef leeg, afgezien van een negentiende-eeuws baarhuisje, waar vroeger de kleinbehuisde dorpsbewoners hun doden opbaarden.

Sinds 2009 heeft het baarhuisje gezelschap gekregen van een klein bouwsel van gecoat betonijzer. Het is door de kruisvormige plattegrond en de ronde bogen direct herkenbaar als het skelet van een kerk. Het ‘gebouw’ bestaat uit drie lagen: een basement van verticalen, een middendeel met boogvormen en in de hoogste laag suggereren de diagonalen een dak. De ingang aan de westzijde leidt naar het midden waar een tafel met twee stoelen staat. Dit ameublement op ware grootte onderstreept de bijzondere maatvoering: Irréel heeft veeleer de afmetingen van een kamer dan van een kerk. Het bouwsel oogt fragiel en transparant; het is slechts een ijle echo van een onderdak dat bescherming zou kunnen bieden tegen weer en wind of tegen het water dat in vroegere tijden hier het land overstroomde.

Kunstenaar Meschac Gaba woont in Nederland maar komt oorspronkelijk uit Benin dat aan de kust van West-Afrika ligt. Hij ontleende de vorm van Irréel aan een katholieke kerk in zijn geboortestad Cotonou. In Afrika bloeit het - door het Westen gebrachte - christendom en de kerken zitten tijdens het vieren van de mis altijd vol. De protestantse en katholieke kerken zijn er niet alleen plaatsen van geloof en aanbidding maar ook van ontmoeting, waar vriendschap en solidariteit ontstaan. Dat in het Westen de kerken geconfronteerd worden met leegloop, kan bijna niemand in Afrika zich voorstellen. Daarom noemde Gaba zijn kunstwerk in Wierhuizen Irréel. Het skelet getuigt van hoe het de religies in het Westen is vergaan, met de goudachtige kleur als een herinnering aan de vroegere rijkdom en bezieling van het geloof. De tafel en de stoelen, symbolen van ontmoeting en solidariteit, wijzen wellicht vooruit naar de terugkeer van ‘de kerk’ in een andere vorm, aldus Gaba.


twitter youtube instagram facebook